Son güncelleme: 27 Temmuz 2026
Kısa cevap: Anayasa Mahkemesi (AYM), 4 Haziran 2026 tarihli Genel Kurul toplantısında Türk Medeni Kanunu’nun (TMK, 4721 sayılı Kanun) 175. maddesinin birinci fıkrasındaki “…süresiz olarak…” ibaresini oy çokluğuyla iptal etti. Bu karar yoksulluk nafakasını tümüyle kaldırmaz; yalnızca nafakanın ömür boyu, süresiz istenebilmesine dayanak olan ibareyi ortadan kaldırır. Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre iptal hükmü, gerekçeli kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından 9 ay sonra yürürlüğe girecektir. Gerekçeli karar bu makalenin hazırlandığı 27 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla henüz Resmî Gazete’de yayımlanmamıştır; dolayısıyla 9 aylık süre de henüz başlamamıştır.
Kısaca
Ne değişti: AYM, TMK m.175/1’deki “süresiz olarak” ibaresini iptal etti (karar tarihi: 4 Haziran 2026; başvuru yolu: itiraz / somut norm denetimi; başvuran mahkeme: Antalya 12. Aile Mahkemesi). Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre ibare 12’ye karşı 3 oyla, oy çokluğuyla iptal edildi.
Neden önemli: Yoksulluk nafakasının ömür boyu ödenmesi uygulamasının yasal dayanağı değişiyor; nafakanın süreye bağlanmasının önü açılıyor.
Yürürlük: İptalin, gerekçeli kararın Resmî Gazete’de yayımından 9 ay sonra geçerli olacağı bildirilmektedir. 27 Temmuz 2026 itibarıyla gerekçeli karar henüz yayımlanmadı.
Kimi etkiler: Bundan sonra açılacak ve derdest (görülmekte olan) boşanma/nafaka davalarındaki yoksulluk nafakası taleplerini; mevcut kesinleşmiş kararlar için ise ayrı bir değerlendirme gerekir.
Kapsam dışı: Karar yalnızca yoksulluk nafakasını (TMK m.175) ilgilendirir. Çocuklar için ödenen iştirak nafakası, dava süresince hükmedilen tedbir nafakası ve TMK m.364 kapsamındaki yardım nafakası bu kararın konusu değildir.
Önemli uyarı: ödemeyi tek taraflı kesmeyin
İptal kararı verilmiş olması, hâlihazırda ödenen nafakanın durdurulabileceği anlamına gelmez. İptal hükmü yürürlüğe girinceye kadar TMK m.175 mevcut hâliyle uygulanır ve kesinleşmiş nafaka kararlarından doğan ödeme yükümlülüğü aynen devam eder. Ödemenin tek taraflı kesilmesi, alacaklı tarafın icra takibi başlatmasına ve İcra ve İflas Kanunu m.344 uyarınca tazyik hapsi talebinde bulunmasına yol açabilir. Nafakanın kaldırılması veya azaltılması isteniyorsa yol, ödemeyi durdurmak değil, aile mahkemesinde dava açmaktır.
Anayasa Mahkemesi tam olarak neyi iptal etti?
İptal edilen ibare, TMK m.175/1 içindeki “süresiz olarak” sözcükleridir. Maddenin mevcut hâli şöyledir: “Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz.”
Karar, yoksulluk nafakası kurumunu bütünüyle ortadan kaldırmaz. Kaldırılan, nafakanın herhangi bir süreyle sınırlanmaksızın, yani ömür boyu istenebilmesine dayanak oluşturan ibaredir. Yoksulluğa düşecek eşin nafaka talep etme hakkı sürmekte; ancak bu nafakanın süreye bağlanabilmesinin yolu açılmaktadır.
Yoksulluk nafakası nedir?
Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olan eşe, kusuru diğer eşten daha ağır olmamak koşuluyla, karşı tarafın mali gücü oranında bağlanan bir destektir (TMK m.175). Çocuklar için ödenen iştirak nafakasından (TMK m.327 vd.), dava sırasında geçici olarak hükmedilen tedbir nafakasından (TMK m.169) ve altsoy, üstsoy ile kardeşler arasındaki yardım nafakasından (TMK m.364) farklıdır. AYM kararı yalnızca yoksulluk nafakasını ilgilendirir; diğer nafaka türleri bu kararın kapsamı dışındadır.
Karar hangi davadan çıktı?
Karar, bir mahkemenin önündeki somut davada uyguladığı kuralı Anayasa’ya aykırı görerek AYM’ye taşıdığı “itiraz yolu” (somut norm denetimi) ile gündeme geldi. Başvuru, Antalya 12. Aile Mahkemesi tarafından yapıldı; mahkeme, baktığı boşanma davasında TMK m.175/1’deki ibarenin Anayasa’ya aykırı olduğu kanaatine vardı. AYM Genel Kurulu işin esasına girerek 4 Haziran 2026’da ibarenin iptaline karar verdi. Başvuruda ibarenin Anayasa’nın eşitlik, özel hayat, mülkiyet ve ailenin korunmasına ilişkin ilkelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştü.
Karar ne zaman yürürlüğe girecek?
AYM, yasal boşluk doğmaması ve Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) yeni bir düzenleme hazırlayabilmesi için iptal hükmünün yürürlüğünü ertelemiştir. Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre iptal, gerekçeli kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından 9 ay sonra yürürlüğe girecektir. 27 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla gerekçeli karar henüz Resmî Gazete’de yayımlanmamış olup, sürenin başlangıcı ve kesin yürürlük tarihi bu yayımla netleşecektir. Bu süre boyunca TMK m.175 mevcut hâliyle (yani “süresiz olarak” ibaresiyle) uygulanmaya devam eder.
Mevcut nafaka kararları ve ödemeleri ne olacak? Karar geriye yürür mü?
Anayasa’nın 153. maddesine göre iptal kararları geriye yürümez. Bu ilke uyarınca, iptal kararı daha önce kesinleşmiş nafaka hükümlerini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Kesinleşmiş bir yoksulluk nafakasının değişmesi veya kaldırılması, ancak TMK m.176 kapsamındaki ayrı bir dava ve mahkeme değerlendirmesiyle mümkün olabilir. TMK m.176 uyarınca irat (aylık) biçiminde ödenen nafaka; alacaklının yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar; alacaklının fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde ise mahkeme kararıyla kaldırılabilir. Tarafların mali durumunun değişmesi hâlinde de nafakanın artırılması veya azaltılması istenebilir.
Kimler etkilenecek?
İptalin yürürlüğe girmesinden sonra açılacak boşanma ve yoksulluk nafakası davalarında, nafakanın süreye bağlanıp bağlanmayacağı yeni yasal çerçeveye göre belirlenecektir. Hâlihazırda görülmekte olan (derdest) davalarda ise uygulama, iptal hükmünün yürürlük tarihine ve TBMM’nin yapacağı yeni düzenlemeye göre şekillenecektir. Kesinleşmiş kararlardan yoksulluk nafakası alan veya ödeyen kişiler bakımından ise durum, m.176’daki koşulların varlığına ve somut olayın özelliklerine bağlıdır.
9 aylık süreçte ne olması bekleniyor?
Ertelenen yürürlük, yasama organına yeni bir yoksulluk nafakası çerçevesi hazırlaması için tanınmış bir uyum süresidir. TBMM bu süre içinde nafakanın süresi, koşulları ve sona ermesine ilişkin yeni bir düzenleme yapabilir. Böyle bir düzenleme yapılmadan süre dolarsa, ibare yürürlükten kalkar ve uygulama gerekçeli kararda çizilen çerçeveye göre yürür. Bu aşamada yeni kanun metninin içeriği kesin değildir.
Örnek senaryo
On yıl önce boşanan ve o tarihten beri aylık yoksulluk nafakası alan bir kişi düşünelim. İptal kararının Resmî Gazete’de yayımlanıp yürürlüğe girmesi, bu kişinin mevcut ve kesinleşmiş nafakasını otomatik olarak sonlandırmaz (Anayasa m.153, geriye yürümezlik). Ödeyen tarafın nafakayı kaldırtmak ya da azaltmak istemesi hâlinde, TMK m.176’daki koşulların bulunup bulunmadığı ayrı bir davada mahkemece değerlendirilir. Bu, kişiden kişiye değişen ve somut duruma bağlı bir değerlendirmedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Süresiz nafaka kaldırıldı mı?
Yoksulluk nafakası kurumu kaldırılmadı. Anayasa Mahkemesi, TMK m.175/1’deki “süresiz olarak” ibaresini 4 Haziran 2026’da iptal etti. Yani kaldırılan, nafakanın ömür boyu istenebilmesine dayanak olan ibaredir; nafaka talep etme hakkının kendisi değil.
Karar şu anda yürürlükte mi?
Hayır. İptalin, gerekçeli kararın Resmî Gazete’de yayımından 9 ay sonra yürürlüğe gireceği bildirilmektedir. 27 Temmuz 2026 itibarıyla gerekçeli karar henüz yayımlanmadığı için süre başlamamıştır ve TMK m.175 mevcut hâliyle uygulanmaya devam etmektedir.
Nafaka ödemeyi şimdi durdurabilir miyim?
Hayır. Karar yürürlüğe girmediği gibi, yürürlüğe girmesi de kesinleşmiş nafaka kararlarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Ödemenin tek taraflı kesilmesi icra takibi ve tazyik hapsi riski doğurur. Talebiniz varsa aile mahkemesinde dava açılması gerekir.
Mevcut nafakam kesilecek mi?
Karar geriye yürümez (Anayasa m.153). Kesinleşmiş bir nafaka kararı, iptal nedeniyle kendiliğinden sona ermez. Nafakanın kaldırılması veya azaltılması, TMK m.176 koşulları çerçevesinde ayrı bir dava ile ve mahkeme değerlendirmesiyle gündeme gelebilir.
Çocuk (iştirak) nafakası da etkileniyor mu?
Hayır. Karar yalnızca yoksulluk nafakasını (TMK m.175) ilgilendirir. Çocuklar için ödenen iştirak nafakası (TMK m.327 vd.), dava süresince ödenen tedbir nafakası (TMK m.169) ve yardım nafakası (TMK m.364) bu kararın kapsamı dışındadır.
Yoksulluk nafakası artık ne kadar süreyle ödenecek?
Nafakanın süresine ilişkin yeni çerçeve, gerekçeli kararla ve TBMM’nin yapacağı düzenlemeyle netleşecektir. Bu makalenin hazırlandığı tarihte kesin bir süre belirlenmiş değildir; mevcut düzenleme yürürlük tarihine kadar geçerlidir.
Bu karar hangi başvurudan çıktı?
Karar, Antalya 12. Aile Mahkemesi’nin somut davada uyguladığı kuralın Anayasa’ya aykırılığını ileri sürerek yaptığı itiraz yolu (somut norm denetimi) başvurusu sonucunda verildi. AYM Genel Kurulu işin esasına girerek 4 Haziran 2026’da iptale karar vermiştir.
Şu anda boşanma/nafaka davası olanlar ne yapmalı?
Görülmekte olan davalarda uygulama, iptal hükmünün yürürlük tarihine ve olası yeni düzenlemeye göre değişebilir. Her dava kendine özgü koşullar taşıdığından, somut durum için nitelikli hukuki değerlendirme alınması yerinde olur.
Sonuç
Anayasa Mahkemesi’nin TMK m.175/1’deki “süresiz olarak” ibaresini iptal eden 4 Haziran 2026 tarihli kararı, yoksulluk nafakasının süresine ilişkin köklü bir değişimin işaretidir. Ancak karar yoksulluk nafakasını kaldırmamakta, yürürlüğü gerekçeli kararın Resmî Gazete’de yayımından sonrasına bırakılmakta ve geriye yürümemektedir. Uygulamanın nihai çerçevesi, gerekçeli karar ve TBMM’nin olası düzenlemesiyle belirginleşecektir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat zaman içinde değişebilir. Somut durumunuz için nitelikli bir hukuk uzmanından danışmanlık almanız önerilir.
Kaynaklar
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m.169, m.175, m.176, m.327 vd. ve m.364 (mevzuat.gov.tr).
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu kararı, karar tarihi 4 Haziran 2026 (itiraz / somut norm denetimi yolu; başvuran mahkeme: Antalya 12. Aile Mahkemesi). Gerekçeli karar ve Resmî Gazete yayımı 27 Temmuz 2026 itibarıyla beklenmektedir; karar sayısı ile Resmî Gazete tarih ve sayısı yayımla netleşecektir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası m.153 (iptal kararlarının geriye yürümezliği).
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.344.